جوراب دیابتی چیست؟

دیابت به عنوان یکی از مرموزترین و فراگیرترین بیماری‌های جهان امروز شاخته می‌شود. این بیماری مزمن می‌تواند به مرور سلامت و کارایی تمام ارگان‌های بدن از جمله پاهای ما را تحت تاثیر قرار دهد. اختلالات سیستم عصبی و گردش خون، عدم تعادل در راه رفتن و ایجاد زخم‌ در نواحی مختلف پا از جمله مشکلاتی است که فرد دیابتی به مرور با آنها روبرو می‌شود.

پا درد یکی از مشکلات شایع در افراد دیابتی به حساب می‌آید؛در این افراد، آسیب عصبی که با نام نوروپاتی شناخته می شود، می تواند سبب ایجاد درد،بی‌حسی پاها و یا سوزن سوزن شدن آنها شود. بی‌حسی پاها یعنی اینکه آسیب دیدن اندام‌ها می تواند بدون متوجه شدن فرد اتفاق بیفتد.توجه داشته باشید که بیماری‌هایی مثل ناهنجاری فرم پا یا گردش خون ضعیف باعث تشدید این مشکل می‌شوند و این مسئله‌ی مهم به هیچ عنوان نباید نادیده گرفته شود. خوشبختانه امروزه با پیشرفت علم و تکنولوژی محصولات متنوعی تولید و روانه بازار شده اند که هرکدام به نحوی در کاهش خطر دیابت مؤثر هستند. یکی از بهترین و پرکاربرد ترین محصولاتی که به این منظور تولید شده، جوراب دیابتی است که می تواند تا حد زیادی مفید و تاثیرگذار باشد.

جوراب دیابتی چیست؟

 نوعی جوراب پزشکی است که به‌طور ویژه برای افراد مبتلا به دیابت طراحی شده تا از پاها محافظت کند و خطر زخم، تاول و عفونت را کاهش دهد. در بیماران دیابتی، به‌دلیل مشکلاتی مانند نوروپاتی (کاهش حس پا) و اختلال در گردش خون، کوچک‌ترین فشار یا آسیب می‌تواند به زخم‌های جدی تبدیل شود. جوراب دیابتی با ایجاد محیطی ایمن و کاهش عوامل آسیب‌رسان، به پیشگیری از این مشکلات کمک می‌کند.

ویژگی های جوراب دیابتی چیست؟

مواد جذب کننده رطوبت:

جوراب‌ های دیابتی رطوبت را از پا می‌کشند تا عرق تبخیر شود، در نتیجه خطر ابتلا به عفونت‌های قارچی را کاهش می‌دهد و همچنین از بو جلوگیری می‌کند. هرچه پا خشک‌تر باشد، از ایجاد تاول و سایر زخم‌ها نیز محافظت می‌شود. الیاف اکریلیک برای از بین بردن رطوبت بهتر از پنبه هستند.

بدون درز:

جوراب‌های دیابتی معمولاً بدون درز در امتداد انگشت پا ساخته می‌شوند تا خطر مالش و تاول‌هایی را که می‌تواند منجر به زخم شود، کاهش دهد، به‌ویژه برای افرادی که مبتلا به نوروپاتی یا هیپرگلیسمی مزمن (قند خون بالا) هستند. جوراب های دیابتی همچنین گاهی اوقات دارای کف سفید هستند تا تخلیه زخم را که ممکن است احساس نشود، آشکار می کند.

نخ های نرم:

برخی از جوراب های دیابتی از پارچه های با بافت ریز مانند بامبو و پشم ساخته می شوند که هر دو دارای خواص ضد میکروبی طبیعی هستند و همچنین به احتمال زیاد در برابر پوست ساینده نیستند.

اتصال غیر الاستیک:

جوراب های دیابتی طوری طراحی شده اند که بدون فشار دادن ساق پا ثابت بمانند، که می تواند جریان خون را محدود کند.

خواص ضد میکروبی:

برای جلوگیری از رشد باکتری‌ ها و قارچ‌ ها، برخی جوراب‌ ها با نخ های خاصی ساخته می‌شوند که خاصیت ضد قارچی دارند. جوراب های تزریق شده با مس نیز ممکن است از عفونت مجدد پای ورزشکاران در پوشیدن های بعدی جلوگیری کند. این جوراب ها همچنین از بو محافظت می کنند.

کفی های بالشتکی:

بالشتک اضافی می تواند به جلوگیری از آسیب پا کمک کند و ممکن است از پارچه بسیار ضخیم یا ژل یا پدهای سیلیکونی دوخته شده باشد. به دنبال جوراب های دیابتی پددار باشید که با نوع فعالیت شما مطابقت داشته باشد: اگر برای مدت طولانی ایستاده اید، بالشتک اضافی در پاشنه پا ایجاد کنید. به عنوان مثال زمان، یا زیر توپ پا اگر اغلب می دوید یا ورزش می کنید. پد کردن انگشتان پا ممکن است برای افرادی که ورزش هایی مانند تنیس یا فوتبال انجام می دهند مفید باشد.

فناوری هوشمند:

برخی از جوراب‌های دیابتی سنسورهایی تعبیه کرده‌اند که دمای پا را ردیابی می‌کنند تا در صورت ایجاد زخم، از طریق یک اپلیکیشن به پوشنده هشدار دهند. آنها یک باتری به اندازه سکه دارند که در قسمت بیرونی جوراب نزدیک مچ پا قرار دارد.

 دارای کف‌پوش اضافی:

برای پیشگیری از آسیب‌های احتمالی به پای افراد دیابتی، برخی از این جوراب‌ها دارای بالشتک‌هایی در ناحیه پاشنه، پنجه یا کف پا هستند.

طول‌های متنوع:

جوراب‌های دیابتی در تنوع زیادی از اندازه عرضه شده و در مدل‌های بدون ساق، مچی، ساق متوسط، بلند و حتی بالای زانو است. مدل‌های بلندتر باعث شده تا گردش خون برای این افراد بهتر انجام شود.

مزیت اصلی جوراب دیابتی 

 سبک و با تنفس‌پذیری بالا

محافظت از پا در مقابل اصطکاک زیاد که از زخم و تاول جلوگیری می‌کند

ایجاد فشار ملایم برای گردش خون بهتر

طراحی راحت و متناسب

محافظت از نقاط حساس کف پا

محافظت در برابر فشار و گرفتگی در پا

محافظت از پا در برابر باکتری‌ها و عفونت‌ها

در صورت ایجاد زخم در پا، خون در سطح جوراب نمایان می‌شود.

کاهش بوی بد پا

کاهش خطر قطع عضو در آینده

معایب جوراب دیابتی برای افراد مبتلا به دیابت

هزینه بالا:  جوراب دیابتی از مواد خاصی ساخته شده و به همین دلیل قیمت آن را نسبت به جوراب‌های معمولی افزایش می‌دهد. همچنین این جوراب‌ها تحت پوشش بیمه نبوده و به همین دلیل ممکن است انتخاب خیلی از افراد نباشد.

مراقبت و نگهداری دقیق:  برای حفظ ویژگی‌های جوراب دیابتی، نیاز به شستشو و نگهداری دقیق از آن دارید. استفاده از مواد شوینده ملایم و خشک کردن در هوای آزاد و دمای پایین، از جمله مراقبت‌هایی است که عمر مفید جوراب را افزایش می‌دهد.

سایز نامناسب: جوراب دیابتی که سایز پای شما نباشد ممکن است باعث فشار آوردن به پا شده یا در صورت گشاد بودن، سبب جمع شدن و ایجاد تاول شود. بنابراین انتخاب سایز مناسب با پا اهمیت زیادی دارد.

طراحی محدود:  جوراب‌های دیابتی از نظر شکل ظاهری جذابیت زیادی نداشته و در تنوع رنگی کمی عرضه می‌شوند. بنابراین ممکن است برای برخی از افراد انتخاب ایده‌آلی نباشد.

شست‌وشو و نگهداری جوراب دیابت

پس از آن که جوراب دیابتی را پوشیدید، در اولین فرصت آن را بشویید تا به باکتری‌ها اجازه رشد ندهید. اگر دچار زخم پای دیابتی ، تاول یا پینه‌ای هستید که چرک و ترشحات از آن خارج می‌شود، شستشوی سریع جوراب را فراموش نکنید.

جوراب را با آب گرم و بدون سفید کننده بشویید و آن را مانند لباس‌های زیر و ظریف در خشک‌کن در گرمای مناسب خشک کنید.

به تصور از بین رفتن باکتری‌ها در حرارت، برای شستشو و خشک کردن جوراب از دمای بسیار بالا استفاده نکنید؛ چون حرارت باعث شل شدن الیافی مانند نخ لاکرا (اسپندکس) و پشم می‌شود و به این ترتیب جوراب از بین می‌رود.

اگر می‌خواهید نهایت استفاده را از جوراب بکنید، آن را با دست بشویید و اجازه دهید در هوای آزاد خشک شود. هرچه با ملایمت بیشتری از جوراب نگهداری کنید، دوام آن بیشتر خواهد شد.

اگر واقعاً برای شستن جوراب وقت ندارید، آن را قبل از شستشو در کیسه مخصوص لباس زیر بیاندازید و بعد در ماشین لباسشویی و خشک‌کن قرار دهید. به این ترتیب الیاف جوراب آسیب کمتری می‌بیند و کمتر پرز می‌دهد.

اگر برای شستن لباس زیر از شوینده خاصی استفاده می‌کنید، بهتر است جوراب را نیز با همان مایع بشویید. چون این محلول‌های برای پوست‌های حساس مناسب است و باقی ماندن آن روی الیاف، پا را تحریک نمی‌کند.

معمولاً 6 ماه می‌توانید یک جفت جوراب دیابتی را به پا کنید. به محض این که نخستین نشانه پارگی یا پوسیده شدن الیاف را مشاهده کردید، جوراب را دور بیاندازید.

شاید پرز دادن جوراب جزئی باشد، اما همین پرزهای کم روی پا ساییده می‌شود و به آسیب‌هایی مانند تاول پا دامن می‌زند.

درهر حال اگر می‌خواهید چند بار دیگر جورابی را که پرز داده است، به پا کنید، پرزهای آن را با تیغ یا برس بردارید.

انواع جوراب دیابت

جوراب دیابتی انواع مختلفی دارد که می‌توانید نوع مناسب را با توجه به نیازهای خود خریداری کنید. پس از ابداع جوراب مخصوص دیابتی برندهای مختلفی این نوع جوراب را در رنگ‌ها وطرح‌های گوناگون تولید کرده‌اند. برخلاف جوراب‌های طبی که فقط دارای دو رنگ سفید یا رنگ پا است، این نوع جوراب تنوع رنگ و طرح بالایی دارد؛ بنابراین می‌توانید جوراب دلخواه خود را متناسب با نوع پوشش خود انتخاب کنید.

چه افرادی باید از جوراب های دیابتی استفاده کنند؟

تمامی افراد دیابتی ملزم به استفاده از جوراب‌های دیابتی نیستند، اما افراد دیابتی زیر برای محافظت از پاهای خود بهتر است از آن استفاده کنند:

1- رنگ و دمای پایشان تغییر کرده است.
2- با آسیب عصبی یا تغییرات دیگری در احساس پا مواجه شده‌اند.
3- پایشان مرتب به دلیل ساییده شدن به جوراب زخم می‌شود. 
4-  پاهایشان خشک و شکننده شده و مدام دچار زخم می‌شود.
5- خانم‌های بارداری که به دیابت در بارداری مبتلا شده‌اند.

راهنمایی خرید جوراب دیابتی

از بین تمام مدل‌ها و طرح‌های جوراب دیابتی جوراب سفید بهترین انتخاب برای استفاده روزمره است؛ چرا که خونریزی و آسیب دیدن پا را به راحتی نشان می‌دهد. این ویژگی به ویژه برای بیماران دچار آسیب عصبی بسیار مهم است، چون می‌توانند لکه خون یا ترشحات زخم یا پینه پا را به سرعت تشخیص دهند. به علاوه بیمار به سرعت متوجه کثیف شدن جوراب سفید می‌شود و در صورت لزوم آن را عوض می‌کند.

از نظر بلندی ، جوراب‌های دو ربع (روی ساق پا) بهترین گزینه است. این نوع جوراب اثر بیشتری بر گردش خون دارد، به التیام یافتن زخم کمک می‌کند و با کاهش دادن فشار خون ورم مچ پا را نیز کمتر می‌کند.

مارک ، اندازه و مدل جوراب هر چه که باشد ، جنس الیاف آن بسیار مهم است ، جوراب دیابتی استاندارد درون الیاف خود باید تار و پودی از نقره داشته باشند ، از طرفی هیچ‌گاه از ترس نیافتن یک مدل خاص اقدام به انبار جوراب نکنید! به خاطر داشته باشید که جوراب نیز مانند هر کالای دیگری قدیمی و کهنه می‌شود و خاصیت کشسانی طبیعی خود را از دست می‌دهد. حتی اگر جوراب را نپوشید ، باز هم جورابی که مدت زیادی آن را نگهداری کرده‌اید، شل و به راحتی پاره می‌شود.

نحوه استفاده از جوراب دیابتی چگونه است؟

 هر روز صبح و پیش از متورم شدن پاها جوراب را بپوشید.

قبل از پوشیدن کف پا، انگشتان و روی پا را بررسی کرده و در صورت تورم یا زخم آن را به پزشک خود اطلاع دهید.

جوراب را می‌توانید در تمام طول روز استفاده کرده و شب‌ها موقع خواب در آورید.

هر روز جوراب خود را با آب سرد و مواد شوینده ملایم بشویید یا آن را تعویض نمایید.

از خشک کن با حرارت زیاد استفاده نکنید و جوراب را در هوای آزاد یا دمای کم خشک کنید.

اگر جوراب رد فشردگی بر روی پوست شما ایجاد می‌کند از پوشیدن آن خودداری نمایید.

اگر جوراب در پای شما جمع می‌شود یا به‌صورت چین‌خورده در می‌آید، از پوشیدن آن خودداری نمایید.

در صورت پارگی، کهنه یا سوراخ شدن، جوراب را تعویض نمایید.

 سخن پایانی

چنانچه خود و یا اطرافیانتان به بیماری دیابت مبتلا هستید، چکاپ مداوم پا و معاینه آن توسط پزشک متخصص را به‌هیچ‌عنوان فراموش نکنید؛ زیرا این امر قطعاً از بروز مشکلات و عوارض در پای شما جلوگیری خواهد کرد. به‌خاطر داشته باشید که از جوراب‌هایی استفاده کنید که پا را به‌خوبی پوشانده، جابه‌جا نمی‌شوند و پاها را نیز خشک نگه می‌دارند.

جوراب‌های دیابتی ابزارهای مهمی در مدیریت و پیشگیری از مشکلات پا در افراد مبتلا به دیابت هستند. با توجه به ویژگی‌های خاص این جوراب‌ها، می‌توانند به طور چشمگیری کیفیت زندگی افراد دیابتی را بهبود بخشند و از بروز مشکلات جدی‌تر پیشگیری کنند. انتخاب صحیح و مراقبت مناسب از این محصولات می‌تواند نقش مهمی در سلامت پای دیابتی‌ها ایفا کند.